{"id":2183,"date":"2017-10-29T16:48:03","date_gmt":"2017-10-29T14:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.malibas.nl\/?page_id=2183"},"modified":"2017-10-29T16:50:03","modified_gmt":"2017-10-29T14:50:03","slug":"de-boom-in-het-land-van-de-toraja-philippe-claudel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.malibas.nl\/?page_id=2183","title":{"rendered":"De boom in het land van de Toraja – Philippe Claudel"},"content":{"rendered":"
\n

Een ode aan de vriendschap en het leven (na de dood)<\/h1>\n
\u00a0door\u00a0Wil<\/a><\/span>\u00a022 augustus 2017<\/span><\/p>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/header>\n
\n
\n
\n
\n
\"Toraja\"<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n

De boom in het land van de Toraja<\/a><\/h3>\n

Philippe Claudel<\/a><\/i>\u00a0<\/i>\u00a0<\/i><\/h3>\n<\/header>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

De hoofdpersoon in deze laatste roman van Philippe Claudel (1962 – auteur, scenarioschrijver en filmregisseur) heeft geen naam maar bezit zoals in bijna alle andere boeken van Claudel autobiografische trekjes van de schrijver. Hij is ook filmmaker en scenarioschrijver. Zo ook de andere hoofdpersoon, Eug\u00e8ne, die eigenlijk in dit verhaal volkomen bezit heeft genomen van de ik-persoon, al bij zijn leven en zeker ook na zijn te vroegtijdige dood. Deze Eug\u00e8ne zou model kunnen staan voor Jean-Marc Roberts, hartsvriend, (scenario)schrijver en uitgever van Claudel\u2019s werk, die in diezelfde tijd, ongeveer op dezelfde leeftijd aan kanker overleed. Eug\u00e8ne overleed een maand eerder op 23 februari 2013 en Roberts op 25 maart 2013. Beiden hadden 5 kinderen en nogal wat geliefden. En er zijn nog wel wat meer overeenkomsten te noemen.<\/p>\n

Daarnaast ontmoeten wij wel \u201cechte\u201d bekende personen in dit verhaal en in het filmscenario \u201cDe innerlijke fabriek\u201d (La Fabrique Int\u00e9rieure) dat de ik-persoon bezig is te schrijven, maar zeer waarschijnlijk is hun aandeel ook geheel berustend op fictie en heeft de inmiddels hoogbejaarde Michel Piccoli (1925) helemaal niet de rol van God in deze film en komt de eveneens bejaarde Milan Kundera (1929) helemaal niet een oubollig ziekenhuiscaf\u00e9 binnenwandelen begeleid door een vrouw\u2026 waar Claudel toevallig met de stervende Eug\u00e8ne in de rolstoel een laatste drankje bestelt en niet opdrinkt. Voor Eug\u00e8ne is alleen al het zien van Kundera (zijn favoriete schrijver) \u00e8n in dezelfde ruimte als Kundera zijn, een soort van \u201cNapels zien en dan sterven.\u201d Woorden zijn overbodig. Hij heeft geen behoefte meer aan contact op dat moment. Terwijl juist de sterke vriendschap van de ik-persoon en Eug\u00e8ne op woorden berustte, zo lezen wij.<\/p>\n

De enigszins mysterieuze titel verwijst al in het eerste hoofdstuk naar de inhoud van deze filosofische roman. Op zijn reis in Indonesi\u00eb in 2012, op het eiland Sulawesi (Celebes) maakt de ik-persoon kennis met het volk, de Toraja, dat obsessioneel bezig is met de dood. Zij laten hun familieleden pas naar de andere wereld gaan als echt ALLE familieleden die soms moeten overkomen van \u201call over the world\u201d gekomen zijn voor het rituele, traditionele afscheid. Al die tijd wacht de dode, die in deze tussenliggende tijd wordt beschouwd als een zieke\u2026 Dat kan soms een paar jaren duren. Na het grootse afscheid zijn ze pas echt dood. Voor kinderen die overlijden in hun eerste paar maanden is er een speciale reusachtige boom iets buiten het dorp. Citaat: \u201cIn de stam van de boom is een holte uitgehakt. Daar legt men de kleinste doden in, gewikkeld in een wade. Het houten graf wordt gesloten met takken en doeken. In de loop van de jaren groeit het vlees van de boom weer langzaam dicht en dan bewaart hij het kinderlijfje onder de geheelde schors in zijn eigen grote lichaam. Daarna begint langzaam maar zeker in het geduldige tempo van de groei van de boom, de reis die het kind naar de hemelen zal brengen\u2019.<\/p>\n

Deze doodsriten en hun kinderboom zetten de ik-persoon, een vijftiger, levenslustig, maar toch voelbaar in een ouder wordend lichaam, aan tot nadenken over de dood, het leven, het verleden, de relatie tussen je lichaam en de dood. Het verschil tussen levenden en niet-levenden. Hij denkt aan eerdere dierbare overledenen, bijvoorbeeld aan zijn vriend Gary, die drie dagen dood naast hem lag, getroffen door de bliksem in de bergen van Chamonix. Deze overpeinzingen zijn nog heviger geworden omdat hij bij thuiskomst uit Sulawesi een bericht beluistert op zijn antwoordapparaat van zijn beste vriend Eug\u00e8ne die zegt: \u201cZal ik je een mop vertellen? Ik heb een gemene kanker\u201d.<\/p>\n

De ik-persoon brengt in het laatste jaar van Eug\u00e8ne nog heel wat tijd met hem door, praat met hem zoals hij altijd heel veel gedaan heeft. Eindelijk durft de ik-persoon ook over de Toraja-boom te vertellen. \u201cDe dood maakt van ons allemaal kinderen\u201d zegt Eug\u00e8ne. Deze laatste woorden denderen door. Deze boom wordt dan ook DE metafoor van dit boek.<\/p>\n

De ik-persoon maakte altijd al vele aantekeningen maar deze worden nu samengebracht in dit verhaal, het wordt a.h.w. zijn boom, een mooie en toch ook sombere boom, een boom die zorgt dat hij overleeft en hem ook zelf naar het einde zal begeleiden. Een soort \u201carbre fun\u00e9raire\u201d voor Eug\u00e8ne, een tekst die mooier is dan zijn grafsteen die al afbrokkelt. Is hij het levende hout waarin hij zijn dierbare overledenen bewaart? Daarnaast zie ik dit boek ook als een soort \u201clevensboom\u201d voor de ik-persoon, de verteller en filmmaker.<\/p>\n

Maar de boom van de Toraja is ook een metafoor voor de twee speciale vrouwen van de ik-persoon: Florence, zijn eerste geliefde met wie hij nog steeds een speciale band heeft (het stel van 107) maar die helaas gaat emigreren. Hij denkt aan haar, aan haar wijsheid, hun leven samen en aan hun doodgeboren kind, Agathe. Dan is er de jeugdige Elena, 23 jaar jonger, zijn overbuurvrouw die hij al \u201cbegluurde\u201d alvorens te weten wie zij was en die hij \u201cvolkomen toevallig\u201d tegenkomt op zijn zoektocht naar de relatie tussen lichaam en dood. Hij twijfelt steeds of hij zijn relatie met haar wel moet vervolgen, maar dan is er nieuw leven\u2026 En er is natuurlijk nog de eerste vrouw in zijn leven: zijn moeder die haar laatste dagen in onwetendheid en vergetelheid slijt in een verpleegtehuis. Prachtige, zo herkenbare beschrijvingen!<\/p>\n

Het is heel moeilijk om in deze recensie de vele filosofische, wijze gedachten, treffende beelden, te beschrijven en te noemen. Het zouden teveel citaten worden.<\/p>\n

Een boek om zeker nog een keer te lezen, misschien wel vaker. Het is weer een echte Claudel. Ik houd van zijn stijl! Toch heb ik geen vijf sterren gegeven, maar vier. Op de valreep kwam er nog heel even een heel actueel thema \u201cde bootvluchtelingen\u201d langs en dat vond ik een dissonantie in dit in hoofdzaak persoonlijk verhaal. Het thema werd te vluchtig uitgewerkt en had eigenlijk niets met de \u201carbre fun\u00e9raire\u201d te maken. Kortom: overbodig.<\/p>\n

Nog een slotopmerking en advies: Eug\u00e8ne gaf de verteller vaak (tot aan zijn dood) een boek cadeau met de mededeling \u201cCela devrait te plaire!\u201d Dat vind je vast een mooi boek! Deze aanbeveling is hier zeker op zijn plaats voor dit boek.<\/p>\n

Zeist, 22 augustus 2017
\nIn het Frans gelezen (Livre de poche)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een ode aan de vriendschap en het leven (na de dood) \u00a0door\u00a0Wil\u00a022 augustus 2017 De boom in het land van de Toraja Philippe Claudel\u00a0\u00a0 De hoofdpersoon in deze laatste roman van Philippe Claudel (1962 – auteur, scenarioschrijver en filmregisseur) heeft … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2120,"menu_order":41,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2183","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2183"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2185,"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2183\/revisions\/2185"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.malibas.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}